2. Jet Plasma nedir ve bu hastalıkta niçin kullanılır?
JETT Plasma teknolojisi, göz çevresi ve özellikle meibomian bezleri ile lid kenarlarında çalışabilen, non-ablative (doku çıkarma biçiminde olmayan), plazma enerjisi kullanan bir cihazdır.
Temel prensipleri şöyle özetlenebilir:
Doğrudan akım (DC) plazma discharges ile hücre membranlarının geçici olarak geçirgen hale getirilmesi (“reversible electroporation”) sayesinde besin maddeleri, su, oksijen hücre içerisine daha iyi geçebilir; bu da hücre metabolizmasının hızlanmasına ve onarım süreçlerinin başlamasına yardımcı olur.
Meibomian bezlerinin ağız kısmındaki tıkanıklıkların/sertleşmiş yağ içeriklerinin yumuşatılması ve açılması süreci başlatılır. Bu sayede yağ akışı düzelir, lipid katmanı desteklenir.
Aynı zamanda inflamasyonun (iltihap) azalmasına yönelik etki vardır: lid kenarındaki mikrovasküler yapılar ve inflamasyon odağı olan damarlar üzerinde etkiler gözlemlenmiştir.
Ayrıca çevre dokularda mikrodolaşımın artması, hücre metabolizmasının düzelmesi, doku yenilenmesi de beklenen etkiler arasında.
Yani kuru göz hastasında, özellikle meibomian bez işlev bozukluğu olanlarda, Jet Plasma uygulaması hem mekanik/yağ akışına katkıda bulunuyor hem de hücresel onarım ve inflamasyon kontrolü yönünden destek veriyor.
3. Uygulama nasıl yapılır?
Uygulama genel hatlarıyla aşağıdaki gibidir:
Konsültasyon ve gerekirse meibografi, gözyaşı filmi kırılma süresi (TBUT), lid kenarı değerlendirmesi gibi tetkikler yapılır.
Jet Plasma cihazı ile üst ve alt göz kapaklarının, lid kenarlarının ve gerekirse konjonktiva/kapak çevresi dokuların özel uçlarla ve uygun enerji düzeyinde tedavisi yapılır.
Örneğin konjonktiva üzerinde 2 dakikalık, cilt/kapak çevresi dokuda 1 dakikalık ve lid kenarında 30 saniyelik uygulama gibi protokoller belirtilmiş.
Uygulama sırasında genellikle lokal anestezi damlası gerekmez; hasta rahat koltukta yatarken işlem gerçekleştirilir.
İşlem süresi oldukça kısa olup, her iki göz için genellikle 5-10 dakikayı geçmez.
İşlem sonrası bakım: Göz damlası tedavisi, lid hijyeni, sıcak kompres gibi destekleyici işlemler devam ettirilebilir.
Çoğu çalışmada 3-4 seans aralıklı olarak önerilmektedir.
4. Hastaya faydaları nelerdir?
Yağ bezlerinin (meibomian bezleri) işlevi iyileşir; bu da yağlı tabakanın yeterliliğini artırır, dolayısıyla gözyaşı filmindeki buharlaşma azalır, kuruluk hissi hafifler.
Göz kızarıklığı, batma, yabancı cisim hissi gibi şikâyetler azalabilir ve hasta konforu artar. Örneğin bazı merkezlerde “ilk seanstan itibaren fark” bildirilmiştir.
Göz çevresi dokularında (lid kenarı, cilt) kolajen üretimi ve dolaşım iyileşmesi gibi destekleyici etkiler de bulunabilir; bu da hem fonksiyonel hem estetik bir kazanım yaratır.
Uygulamanın minimal invaziv olması, hasta için konforlu olması ve çoğu durumda günlük yaşama engel tanımamasıdır.
5. Ağrılı mı? Yan etkileri var mı?
Jet Plasma uygulaması genellikle çok konforlu geçer; hastalar işlem sırasında hafif bir ‘karıncalanma’ ya da ‘ısınma’ hissi bildirebilirler, ancak ciddi ağrı beklenmez.
İşlem sonrası gün içinde hafif kızarıklık, hafif şişlik olabilir ancak genellikle birkaç saat ya da bir gün içinde geçer.
Uygulama sedasyon ya da genel anestezi gerektirmez; sosyal yaşama veya işine dönme açısından hızlıdır.
Tabii her tıbbi uygulamada olduğu gibi bireysel farklılık gösterebilir; işlem öncesinde uygun değerlendirme yapılmalı, kontrendikasyonlar göz önünde bulundurulmalıdır.
Şu an için ciddi komplikasyonlar yaygın bildirilmemiştir, ancak yeni teknoloji olması sebebiyle uygulamadan önce hastayla detaylı bilgilendirme yapılmalıdır.
ICHGCP
6. Kimlerde önerilir? Kimlerde dikkatli olunmalı?
Meibomian bez işlev bozukluğu, lid kenarı iltihabı (blefarit) ve buna bağlı evaporatif kuru göz şikâyeti olan hastalarda özellikle uygundur.
Geleneksel tedavilere rağmen şikâyetleri devam eden (“rezistan”) hastalar için alternatif veya ek tedavi olarak düşünülebilir.
Herhangi bir aktif göz enfeksiyonu, ciddi kapak deformitesi, son derece kuru kornea durumu gibi özel durumlar varsa tedavi öncesi göz hekimi değerlendirmesi şarttır.
7. Özetle
Kuru göz hastalığı, özellikle meibomian bezi eksikliği ya da tıkanıklığı olan tipinde, sadece damla-tedavi ile uzun vadede tam kontrol sağlamak zor olabilir. Jet Plasma gibi ileri teknoloji uygulamalar, kapak ve bez biyolojisini destekleyerek yağ tabakası problemini, yağ bezlerinin tıkanmasını, lid kenarı inflamasyonunu hedef alır. İşlem kısa, konforlu, gündelik yaşama dönüş hızlıdır. Etkisi ilk seanslardan itibaren hissedilebilir ve hasta konforu artar.